حقوق وراث

حقوق ناشی از وراثت نسبت به رابطه زوجیت

ارث در اصطلاح عبارت است از :انتقال قهری حقوق و دارایی متوفی به ورثه وی و منظور از حق ، تمام آن چیزهایی است که قابلیت نقل و انتقال داشته باشد خواه حقوق مالی باشد مثل حق فسخ یا غیر مالی مثل حق قصاص . ترکه نیزعبارت است از کلیه اموال و حقوق مالی مورث که پس از وضع دیون و تعهدات وصایای او به وراث منتقل می گردد.

آنچه که موجب تحقق ارث است، مرگ می باشد که به دو صورت قابل تصور است :

  • موت حقیقی : خارج شدن روح از بدن
  • موت فرضی : شخصی است که مدت ها غایب است و از وی خبری نمی باشد و به عبارتی شخصیت چنین فردی از نظر حقوقی متزلزل است به منظور ختم این اوضاع او را در حکم شخص مرده تلقی می کنند و احکام ارث بر او مترتب می شود و ارثش تقسیم می شود.

طبقات ارث

منظور از افراد موجود در هر طبقه ، کسانی هستند که باعث می شوند که طبقه دیگر ارث نبرد . هر کسی که به متوفی نزدیکتر است طبقه جلوتر می باشد وطبقاتی که ناشی از ارث هستند به سه طبقه تقسیم بندی می شوند : یک طبقه ناشی از سبب است که شامل زوجیت می شود و طبقات دیگر ناشی از نسب هستند که در هر طبقه اصناف مختلفی واقع می شوند و هر کدام سهام خاصی دارند . ممکن است فردی موجبات متعدد برای ارث داشته باشد مثلاً در عین حالی که همسرش است پسر خاله او هم باشد اگر کسی دو موجب ارث داشته باشد بابت هر دو ارث می برد و این دو در هم تداخل نمی کنند.

در طبقات ارث ، هر طبقه ای مانع ارث بردن طبقه دیگر می شود ، با این قید که طبقات اول، دوم و سوم که نسبی هستند هرگز نمی توانند مانع و حاجب زوج و زوجه بشوند طبقات ارث عبارتند از :

  • فرزندان و پدر و مادر

اگر کسی فوت کند و پدر و مادرش زنده باشند و نوه اش هم زنده باشد به نوه اش هم ارث می رسد . اما زمانی که یک فردی فوت کند و یک فرزند و یک نوه دارد که این نوه از فرزند فوت شده اش باشد به این نوه ارث نمی رسد . ارث به نوه و نتیجه زمانی می رسد که اصناف بالایی نباشند.

  • برادران و خواهران و اجدات
  • خالات و عمات ، خاله ،عمه، عمو و دائی و فرزندان آنها
  • طبقه سببی است : زوج و زوجه . این طبقه در عرض سه طبقه دیگر است.

وعده به ارث

وعده به ارث ، از موجبات ارث محسوب نمی شود زیرا موجب ضرر دیگران خواهد شد و در نتیجه ارث کسی که هیچ وارثی ندارد به امام و به حاکم اسلامی می رسد و جزء بیت المال محسوب می شود.

در صورتی که فردی فوت نماید وهیچ مالی نداشته باشد ، چنانچه بدهی داشته باشد اشخاص نمی توانند طلب خویش را از وراث متوفی دریافت دارند.

نحوه ارث بردن زن

نصیب زن از ارث بعنوان همسر دو سهم است :

  • سهم اعلی : در صورتی که از همسر متوفای او هیچ فرزندی باقی نمانده باشد.
  • سهم ادنی : اگر فرزند داشته باشد سهم ادنی به او می رسد.

نصیب زن از ارث بعنوان فرزند : تمام ارث خواهد بود به شرط اینکه در طبقه ای که وجود دارد افراد دیگری نباشند . اگر چند دختر باشند بین آنها به مساوات تقسیم می شود. ولی اگر چند دختر و چند پسر باشند نصیب پسرها دو برابر نصیب دخترها خواهد بود.

نصیب زن از ارث بعنوان مادر : اگر برای متوفی کسی جز مادر نمانده باشد تمام ارث از آن مادر است و اگر پدر و مادر باشند هر کدام به نسبت خود خواهند برد.

نصیب زن از ارث بعنوان خواهر : اگر فقط یک خواهراز متوفی مانده باشد همه اموال از آن اوست.

نحوه ارث بردن مرد

نصیب مرد از ارث بعنوان شوهر دارای دو سهم است

  • سهم اعلی : که اموال زن است و در صورتی است که هیچ فرزندی از همسر متوفی نمانده باشد.
  • سهم ادنی : وقتی است که از همسر متوفی فرزندانی باشد که در آنصورت اموال زن به او داده می شود و دلیل این مورد نیز آیه شریفه ۱۱۲ از سوره نساء است.

نصیب مرد از ارث بعنوان فرزند :اگر تنها پسر باشد ، تمام اموال را به ارث می برد . و اگر پسران متعدد باشند بصورت مساوی ارث می برند و اگر پسران و دختران باشند نصیب پسر دو برابر نصیب دختر است

نصیب مرد از ارث بعنوان پدر : ارث پدر ،به قرابت است ولی ارث مادر به فرض است . یعنی در هر حال مادر ارث می برد منتها پدر اگر باقی مانده داشته باشد ، ارث آنها داده می شود وبقیه به پدر خواهد رسید بدین صورت ، در برخی از موارد ، ارث پدر از ارث مادر کمتر می شود.

نصیب مرد از ارث بعنوان برادر ، همان است که در قسمت ارث بعنوان خواهر بیان شد.

نوع وراثت زوج و زوجه

وراثت به اقسام ذیل تقسیم بندی می شود :

  • وراثت فرض : سهمی که به صورت کسر است و برای آنها مشخص است
  • وراثت قرابت : سهم به صورت کسر مشخص نشده و هرچه مانده ، به قرابت است

وراثت زوجین و وراثت مادر به فرض است وراثت پدر به قرابت است.

ارث فرزندان اگر یک دختر یا دو دختر باشد به فرض است ولی اگر فرزندان پسران و دختران باشند به قرابت است یعنی سهم ۲ به ۱ است یعنی پسران دو برابر دختران ارث می برند.

اگر زوج تنها وارث زوجه باشد تمام ارث را می برد و یعنی به فرض و بقیه را به قرابت می برد.

اگر زوجه تنها وارث زوج باشد ، در این حالت طبق ماده ۹۴۴ قانون مدنی ، زوجه را وارث همه ارث ندانسته است . احتمالاً یکی از دلایل بحث عدم توارث زوجه به طور کامل در روایات ، ملاحظه موقعیت اجتماعی زنان بوده است . از نقطه نظر قانونی زوج و زوجه نمی توانند سهم الارث را تغییر دهند و این قانون در قرآن آمده است ، زیرا ضرر متوجه بقیه وراث خواهد شد.

در این مقاله به صورت مختصر رابطه وراثت میان مرد و زن بر طبق قوانین حقوقی توضیح داده شد و چنانچه نیاز به اطلاعات و راهنمایی های بیشتر در این زمینه دارید می توانید با شماره تماس های ذکر شده در سایت تماس حاصل نمایید و از مشاوره وکلای موسسه حقوقی عدالت پارس بهره مند شوید.

[تعداد: 3    میانگین: 4.7/5]
بدون نظر

لطفاً سوال یا نظر خود را ارسال نمایید

19 − 15 =